Ειδικό τεύχος Θέματα Παιδείας αφιερωμένο στον Παιδαγωγό Μιχάλη Παπαμαύρο

Κυκλοφόρησε ειδικό τεύχος Θέματα Παιδείας αφιερωμένο στο Μιχάλη Παπαμαύρο, έναν από τους πιο μορφωμένους Έλληνες παιδαγωγούς, που απολύθηκε από τη δημόσια εκπαίδευση ενώ ήθελε και μπορούσε να της προσφέρει τα μέγιστα. Το ιστορικό γεγονός επιβεβαιώνει τον ταξικό χαρακτήρα του εκπαιδευτικού μας συστήματος που κατά κανόνα διώκει όσους ενδιαφέρονται αληθινά για την ολόπλευρη μόρφωση του λαού μας. Δεν είναι τυχαίο ότι στο ίδιο τεύχος γίνεται αναφορά στα 50 χρόνια από τη μεταπολιτευτική δίωξη του Γιάννη Βαγενά, δασκάλου συνδικαλιστή που αντιπάλεψε τον επιθεωρητισμό, αλλά και στις σύγχρονες διώξεις πρωτοπόρων εκπαιδευτικών, που κάτω από την πίεση του μαζικού κινήματος απαλλάσσονται δίνοντας το μήνυμα ότι «ο μόνος ασφαλής δρόμος είναι ο αγώνας», την ώρα μάλιστα που η απαξίωση του εκπαιδευτικού είναι πολιτική που διαχρονικά ακολουθείται στη χώρα μας. 

Τα Θέματα Παιδείας συνδυάζουν πάντα διαχρονικά και επίκαιρα θέματα, όπως η αναφορά στους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή με την Πένα της Μέλπως Αξιώτη (Άννεκε Ιωαννάτου), παράλληλα με την κριτική προσέγγιση της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων στο ζήτημα της διδασκαλίας της λογοτεχνίας στην εκπαίδευση. Η ιστορική μελέτη του Κώστα Τζιάρα για τον “ιουδαιομπολσεβικισμό” συνδέεται με τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού των σύγχρονων οπαδών των ιμπεριαλιστικών πολέμων, ενώ η μετάλλαξη της Πολιτικής Οικονομίας στα “Οικονομικά” μαθήματα επικρίνεται από τον Τρύφωνα Λεμοντζόγλου ως ταυτόσημη με την ιδεολογική προπαγάνδα του καπιταλισμού μέσα στην εκπαίδευση. Οι πανεπιστημιακοί Γ. Μητσιάκος και Η. Κονδύλης παρουσιάζουν πώς προχωρεί ο επιχειρηματικός μετασχηματισμός των ΑΕΙ μέσα από το παράδειγμα των αγγλόφωνων προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών του ΑΠΘ, ενώ στα Επίκαιρα Νέα από το Μέτωπο εξηγείται πώς το “πολλαπλό βιβλίο” και το “Εθνικό Απολυτήριο” εντείνουν την εμπορευματοποίηση και τους ταξικούς φραγμούς ήδη από την προηγούμενη βαθμίδα. Τέλος, η μελέτη της Δέσποινας Τσολίσσου για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας δίνει την αφορμή στο Μιχάλη Κουβελά για μια επεξήγηση και του ίδιου του όρου Προσοχή, ως γνωστικής διαδικασίας. Και βέβαια από το περιοδικό δεν λείπει ποτέ η αναλυτική βιβλιοκρισία και βιβλιοπαρουσίαση σύγχρονων εκδόσεων και ιδιαίτερα του παιδικού βιβλίου.

Το Αφιέρωμα του περιοδικού, που προετοιμάζεται εδώ και τουλάχιστον ένα χρόνο, εμπεριέχει κείμενα ερευνητών που έχουν ασχοληθεί σοβαρά με τη ζωή και το έργο του μεγάλου Παιδαγωγού (Θανάση Καραγιάννη, Χρήστου Τουρτούρα, Μάρκου Σκούφαλου, Σωτήρη Παραδείση, Γιώργου Σταυρόπουλου, Κυριακής Καμαρινού, Ιφιγένειας Βαμβακίδου κ.ά.) συμπεριλαμβανομένης μιας ανέκδοτης ομιλίας του αείμνηστου Χάρη Σακελλαρίου, που γνώρισε και έζησε από κοντά το Μιχάλη Παπαμαύρο και στον οποίο χρωστάμε την πρώτη εμπεριστατωμένη βιογραφία του. Το αφιέρωμα λοιπόν είναι μια σφαιρική αναφορά, που στέκεται αναλυτικά στις διώξεις του ανά τόπο και περίοδο, βασισμένη σε γνωστά ιστορικά τεκμήρια αλλά και σε άλλα που γίνονται για πρώτη φορά αντικείμενο επιστημονικής μελέτης, παρουσιάζοντας παράλληλα τις παιδαγωγικές του απόψεις στην εξελικτική διαμόρφωσή τους, μέσα από τα ίδια τα έργα του, από τα οποία αναδημοσιεύονται ενδεικτικά αποσπάσματα, για να μπορεί ο ίδιος ο αναγνώστης του περιοδικού να βγάλει τα συμπεράσματά του. Να σημειώσουμε ότι ο Μιχάλης Παπαμαύρος, άξιος και πιστός Δάσκαλος του φτωχού λαού από τον οποίο καταγόταν, διεύθυνε επιστημονικά περιοδικά, επεξεργάστηκε διδακτικές αρχές και σχολικά εγχειρίδια (στα τελευταία ξεχωρίζουν τα αναγνωστικά που έγραψε για την Ελεύθερη από το ΕΑΜ Ελλάδα και για τους πολιτικούς κρατούμενους στη Φυλακή της Αίγινας), αλλά και το μοναδικό στη χώρα μας συστηματικό εγχειρίδιο Σοσιαλιστικής Παιδαγωγικής, το Σύστημα Νέας Παιδαγωγικής, απόσταγμα της πείρας μιας ολάκερης ζωής. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει πέρα από την κατατοπιστική εισαγωγή και ιδιαίτερα συγκινητικά σημειώματα, όπως αυτό της Έλιας Παπαμαύρου στο περιοδικό, για την αντανάκλαση της φωτεινής προσωπικότητας του παιδαγωγού στην οικογένειά του, τη συγκλονιστική μαρτυρία του συγκρατούμενού του Σπύρου Μήλα, αλλά και την αποτίμηση της όλης πνευματικής πορείας του Δασκάλου από τη Ρόζα Ιμβριώτη σε ένα άρθρο δημοσιευμένο αμέσως μετά το θάνατό του. Από το αφιέρωμα δεν λείπει η αναφορά σε τιμητικές εκδηλώσεις, όπως αυτή της Ακαδημίας Παιδαγωγικών Επιστημών της ΕΣΣΔ, αλλά και σύγχρονες αποδόσεις τιμής, όπως του σχολείου της γενέτειράς του στη Βολισσό και του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Ηλιούπολης που φέρουν το όνομά του. Το αφιέρωμα συμπληρώνεται με βιβλιογραφικές παρουσιάσεις, αρχειακά κατάλοιπα και σύντομη αναφορά στην εργογραφία του μεγάλου Παιδαγωγού.

Να σημειώσουμε, τέλος, ότι το ειδικό τεύχος Θέματα Παιδείας με την πλούσια ύλη ετήσιου τεύχους (τχ. 101-104, 290 σελίδων !) κυκλοφορεί στην τιμή του απλού τεύχους, δηλαδή… μόνο 5 ευρώ. Σπεύσατε να το προμηθευτείτε από τα βιβλιοπωλεία τη “Σύγχρονη Εποχή”, από τους μόνιμους συλλογικούς συνεργάτες του (ΑΣΕ, ΔΗΠΑΚ, Δημοκρατική Ενότητα Γονέων, ΑΣΚ Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών, Πανσπουδαστική Κ.Σ.) κι από τους ανταποκριτές του σε όλη την Ελλάδα.